Cách đếm cơn gò chuyển dạ, và quy tắc 5-1-1 nghĩa là gì

Mỗi cơn gò cho bạn hai số đo:

• Độ dài — một cơn gò kéo dài bao lâu, từ lúc bắt đầu thấy bụng gò đến khi dịu hẳn.
• Tần suất — các cơn cách nhau bao lâu, tính từ lúc bắt đầu cơn này đến lúc bắt đầu cơn sau. Không phải từ lúc kết thúc cơn này đến lúc bắt đầu cơn sau; khoảng đó là thời gian nghỉ.

Nhầm hai số này là lỗi hay gặp nhất, và nó khiến các cơn gò có vẻ thưa hơn thực tế. Nếu một cơn bắt đầu lúc 10:00, kéo dài một phút, và cơn sau bắt đầu lúc 10:05, thì chúng cách nhau năm phút.

Bạn cần một chiếc đồng hồ có kim giây hoặc đồng hồ bấm giờ trên điện thoại, và thứ gì đó để ghi. Người bạn đời có thể ghi giúp trong lúc bạn tập trung thở.

1. 1Khi cơn gò bắt đầu, ghi lại giờ, chính xác đến giây nếu được.
2. 2Khi cơn gò kết thúc, ghi giờ lần nữa.
3. 3Lặp lại với mỗi cơn.
4. 4Sau vài cơn, tính độ dài mỗi cơn (giờ kết thúc trừ giờ bắt đầu) và tần suất (giờ bắt đầu cơn này trừ giờ bắt đầu cơn trước).

Vài dòng ghi có thể trông như sau: bắt đầu 10:00:00, kết thúc 10:00:55; bắt đầu 10:06:10, kết thúc 10:07:00; bắt đầu 10:11:30, kết thúc 10:12:30. Tức là khoảng năm đến sáu phút một cơn, mỗi cơn chừng một phút.

Chỉ đo một hai cơn thì gần như chưa nói lên gì. Phần lớn bác sĩ muốn biết diễn biến trong khoảng một giờ gần nhất: các cơn có dài hơn, mạnh hơn và dày hơn không?

Nhiều bác sĩ đưa ra một quy tắc đơn giản để biết khi nào gọi điện hoặc đến viện trong giai đoạn đầu chuyển dạ. Hai quy tắc thường gặp:

• 5-1-1: cơn gò khoảng 5 phút một lần, mỗi cơn kéo dài khoảng 1 phút, liên tục ít nhất 1 giờ.
• 4-1-1: cơn gò khoảng 4 phút một lần, mỗi cơn kéo dài khoảng 1 phút, liên tục ít nhất 1 giờ.

Đây không phải quy tắc chung cho mọi người. Bác sĩ có thể dặn bạn khác tuỳ vào nhà bạn xa bệnh viện bao nhiêu, đây có phải lần sinh đầu không, và tiền sử sức khoẻ của bạn. Người đã từng sinh thường được dặn đến viện sớm hơn, vì những lần chuyển dạ sau có thể diễn ra nhanh hơn. Nếu chưa được dặn quy tắc nào, hãy hỏi ở lần khám tới, và ghi câu trả lời ở chỗ dễ tìm.

Cơn gò sinh lý (thường gọi là cơn gò Braxton Hicks hay cơn gò giả) có thể xuất hiện nhiều tuần trước khi sinh. Chúng thường không đều, không dày dần lên, và hay dịu đi khi bạn đổi tư thế, nghỉ ngơi hoặc uống nước.

Cơn gò chuyển dạ thường có quy luật: dài hơn, mạnh hơn và gần nhau hơn theo thời gian, và vẫn đến dù bạn làm gì. Đếm cơn gò chính là cách để phân biệt, vì vậy nên ghi lại ngay từ sớm thay vì cố nhớ.

Nếu không phân biệt được, hãy gọi cho bác sĩ hoặc nơi bạn dự định sinh. Họ ở đó để trả lời những câu hỏi như vậy.

Phần lớn các cơ sở sản khoa dặn gọi hoặc đến viện ngay, bất kể cơn gò đang thế nào, nếu có một trong những điều sau. Danh sách của bác sĩ bạn luôn được ưu tiên; đây chỉ là ý chung:

• Vỡ ối, hoặc nghi là vỡ ối, nhất là khi nước ối có màu xanh, nâu hoặc mùi lạ.
• Ra máu âm đạo.
• Bé cử động ít hơn bình thường.
• Đau dữ dội và liên tục, không phải đau từng cơn.
• Sốt, đau đầu nhiều, nhìn mờ, hoặc thấy rất mệt.
• Có cơn gò đều đặn khi thai chưa đủ 37 tuần.

Trong trường hợp khẩn cấp, gọi 115 hoặc số cấp cứu tại nơi bạn ở.

• Để mẹ chỉ cần nói “bắt đầu” và “hết” — bạn lo phần ghi.
• Ghi tất cả vào một chỗ và tiếp tục ghi kể cả khi bạn nghĩ đã thấy quy luật. Gọi điện cho bệnh viện sẽ dễ hơn nhiều khi bạn đọc được diễn biến một giờ gần nhất.
• Ghi thêm những điều liên quan cạnh giờ: vỡ ối, ra máu, cử động của bé.
• Chuẩn bị sẵn túi đồ đi sinh, giấy tờ và số điện thoại cần gọi trước khi chuyển dạ.

Khi bạn thêm bé vào Baton với ngày dự sinh, app trở thành đồng hồ đếm cơn gò: một nút lớn, chạm khi cơn gò bắt đầu và chạm lần nữa khi kết thúc. Baton tự tính độ dài mỗi cơn, khoảng cách giữa các cơn và tóm tắt một giờ gần nhất — bao nhiêu cơn, cách nhau bao lâu, kéo dài bao lâu — để không ai phải làm tính giữa các cơn gò.

Nút Bắt đầu/Dừng có cả trên Màn hình khoá và Dynamic Island. Nếu bác sĩ dặn quy tắc 5-1-1 hoặc 4-1-1, bạn có thể chọn quy tắc đó (mặc định tắt) và Baton báo khi một giờ gần nhất khớp với nó — đồng thời luôn nhắc bạn làm theo lời dặn của bác sĩ hoặc nữ hộ sinh. Bạn có thể chia sẻ bản tóm tắt dạng tin nhắn hoặc PDF, và người bạn đời có thể đếm cơn gò trên máy của mình qua iCloud.

Baton chỉ đếm cơn gò; đó không phải lời khuyên y tế. Đồng hồ đếm cơn gò miễn phí, và Baton không bao giờ hiện lời mời mua gói trả phí trong lúc chuyển dạ. Khi bé chào đời, cùng hồ sơ đó trở thành nhật ký của bé.